موسیقی دانان ایرانی و مشکلات نویسنده اش

نوشته شده توسط persianartmusic Posted in مقالات بازدید: 380

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

موسیقی دانان ایرانی و مشکلات نویسنده اش

در دهه هاى اخیر نوشته هاى متعددى درباره فعالیت هاى موسیقىدانان معاصر ایران انتشار یافته است که بی شک در این میان، سرگذشت موسیقى ایران، از زنده یاد روح اله خالقى) آهنگساز، نظریه پرداز و بنیانگذار هنرستان موسیقى ملى، و چشم انداز موسیقى ایران اثر دکتر ساسان سپنتا زبانشناس و پژوهشگر موسیقى ایران جایگاه خاصى دارند. لازم به ذکر نیست که ثبت احوال هنرمندان موسیقى تنها به ذکر فعالیت ها و آثار آنان منحصر نمی شود بلکه جاى جاى این نوشتارها تاریخچه موسیقى معاصر ایرانى و رخدادهاى آن را نیز شامل مى شود. نگارش و ثبت زندگینامه هنرى موسیقی دانان خود شیوه اى دارد که شاید بتوان آن را به چندین بخش اصلى تقسیم کرد. از آن جمله: مراحل تحصیلى، فعالیت هاى اجرایى- آموزشى، آثار بر جاى مانده و... تدوین هر یک از این بخش ها دقت و تیزبینى خاص خود را مى طلبد تا در نهایت از مقاله و کتاب پدید آمده اثرى قابل استفاده براى جویندگان به وجود آید. اما طى سال هاى اخیر به نظر مى رسد ثبت چنین موضوعاتى که ضرورتى است تاریخى، به صنعتى پررونق بدل گشته است و مجموعه هایى آشفته و بى نظم که هیچ نشانى از یک کار پژوهشى در آنها دیده نمى شود و مطالبى از هر گروه فعال در عرصه موسیقى (از استادان دانشگاه، هنرستان و هنرمندان معتبر موسیقى ایران در عرصه جهانى گرفته تا خوانندگان و نوازندگان سابق لاله زار)، یکى پس از دیگرى به بازار کتاب عرضه مى شوند. ظاهرا هیچ نهادى هم نظارتى بر آنچه در این مجموعه ها درج و چاپ می شود ندارد و همین آثار موجود نیز پس از مدتى به عنوان کتاب هاى مرجع در این رشته مورد ارجاع نسل هاى آینده قرار خواهند گرفت. ظاهرا افراد و گروههایى هم دست به دست هم داده اند که همین آثار کم مایه را در گوشه و کنار این مملکت و حتى در برون مرز به عنوان آثارى معتبر در اختیار هنرجویان و هنرپژوهان قرار دهند. این کوشش ها هرچند تبعات منفى فراوانى در جهت گمراهی علاقه مندان دارد ولى در نهایت راه به جایى نخواهد برد و آنان که با پژوهش و مطالعه و دید علمى به مسایل مى نگرند، بزودى سره را از ناسره باز خواهند شناخت. در این آشفته بازار، مجموعه اى در سال هزار و سیصد و هفتاد و نه به وسیله انتشارات نوید شیراز تحت عنوان، موسیقى دانان ایرانى به چاپ رسید. اثرى در صد و سی و شش صفحه همراه با تصاویر و اطلاعات متعدد) و در بسیارى موارد دست اول (درباره فعالیت هاى هنرى، ساخته ها و دیدگاههاى تعدادى از رهبران ارکستر و آهنگسازان معاصر ایران که در داخل و خارج از کشور اقامت داشته یا دارند؛ نوشته پژمان اکبرزاده، یک پژوهشگر هجده ساله شیرازى. از این اثر تا مدت ها نامى در مطبوعات برده نشد. در تهران، مراکزى که تعداد آنها شاید از تعداد انگشتان یک دست فراتر نرود، به ارایی آن پرداختند. نگارنده خود نیز از پایگاه اینترنتى پارس تایمز که کتابخانه اى است الکترونیکى درباره ایران و به کوشش کیومرث حجتى) از هموطنان مقیم کالیفرنیا) به وجود آمده، خبر مربوط به چاپ کتاب را دریافت کرد. شاید مهمترین نکته اى که با خواندن اثر توجه مخاطب را جلب مى کند این است که بالاخره پس از چندین سال اثرى به چاپ رسیده که در آن صحبت از فعالیت هاى هنرى، آثار و ایده هاى موسیقى دانان در جهت حفظ و پیشبرد موسیقى هنرى ایران است و نه از مسایل حاشیه اى و عامه پسند رایج. گرچه گروه کثیرى از رهبران و آهنگسازان مطرح شده در کتاب در خارج از کشور اقامت دارند، پژمان اکبرزاده تا حد امکان با بسیارى از آنها تماس برقرار کرده و برخى از اطلاعاتى را که هیچ گاه در ایران انتشار نیافته بود، به علاقه مندان عرضه کرده است. البته شاید تقسیم موسیقى دانان تحت عناوین رهبر و آهنگساز چندان صحیح نباشد زیرا برخى از افراد مطرح شده هم در رشته رهبرى ارکستر و هم در رشته آهنگسازى فعال بوده اند. دکتر محسن حجاریان (م.ح. آریان) در نقدى که چند ماه پیش در فصلنامه موسیقىشناسى ایرانى (در مریلند آمریکا) و سپس در فصلنامه موسیقى ماهور (در تهران) به چاپ رسید مى نویسد: ... کتاب موسیقى دانان ایرانى جاى خالى بخشى از کمبودها را در تاریخ احوال نگارى رهبران ارکستر و آهنگسازان در نیم قرن اخیر جبران کرده است. شرح حال ها کوتاه اما در عین حال مستند و بدون هیچ گونه اظهارنظر شخصى ثبت شده اند... این کتاب گذشته از ثبت زندگى این هنرمندان، از جنبه هاى گوناگون حاوى نکات تاریخى و آموزنده اى است. به طور نمونه، نکته اندوهناکى که بر سرنوشت موسیقى ایران پس از انقلاب سایه افکند و نشان آن در جاهاى پراکنده این کتاب در خور تامل است، مهاجرت تعداد چشمگیرى از رهبران ارکستر و آهنگسازان ایرانى به خارج از ایران است... مولف، این کتاب را در سن هجده- نوزده سالگى نوشته که این خود موجب سرفرازى و امیدوارى جامعه موسیقى شناسى ایرانى است. گذشته از جایگاه فرهنگى کتاب در میان نوشته هاى موسیقایى که خود مکان معتبرى دارد، شیوه نگارش، سادگى و روانى متن، ایجاز در مباحث و اختصار و پختگى، همگى نشان از صبر و دقت مولف جوان این اثر دارد. امید است چنین جوانانى مورد تشویق و حمایت جامعه موسیقى شناسى نوپاى ایران قرار گیرند. بخش دوم از این مجموعه هم که اخیرا به چاپ رسیده به نوازندگان سنتور، قانون، تمبک و دف اختصاص دارد و پیشگفتارى کوتاه از ارفع اطرایى (نوازنده سنتور، پژوهشگر موسیقى ایرانى و از استادان سابق هنرستان موسیقى ملى) را به همراه دارد. جلد دوم به دلیل عدم حمایت نهادهاى فرهنگى ایران، پس از سه سال تاخیر به چاپ مى رسد. کوشش هاى مولف اثر که تازه قدم در این راه نهاده در جلب حمایت مراکز مربوطه چندان موثر نبوده است. خود او ناچار به سرمایه گذارى براى چاپ و نشر گردیده و از این رهگذر مشکلات بی شمار دیگرى را نیز براى خود پدید آورده است. اینگونه فعالیت ها با توجه به گستردگى و دشوارى هاى خاص خود، در دیگر کشورها معمولا به وسیله یک گروه پژوهشى و با حمایت مالى وزارت فرهنگ و دیگر مراکز بزرگ فرهنگى-هنرى انجام مى شود. در شرایطى که شاید هیچ گاه تا این اندازه سخن از جوانان ایران امروز نبوده، شاید تلخ ترین نکته اى که جدا مایه تاسف و سرافکندگى مى باشد این است که کتابخانه ملى ایران به مولف جوان این اثر به دلیل نداشتن مدرک لیسانس اجازه استفاده از منابع موجود در این کتابخانه را نداده است! ... امید است جلدهاى بعدى این مجموعه نیز بزودى چاپ شده و در اختیار علاقه مندان قرار گیرد؛ مساله اى که با توجه به مشکلات موجود، انجام آن بسیار دشوار به نظر مى رسد.

نویسنده: شهریار پیروانى

مدیر سایت: برای این کتاب صفحه ای اختصاص داده ایم.

یازدهم اردیبهشت ماه هشتاد و دو

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

آیا میدانید

  • چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

    چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

      چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟ (نکته: این نوشته، برای کسانی است که در انتخاب ساز مردد بوده و نیاز به راهنمایی دارند). شاید نخستین پرسش برای کسی که، ایده و آشنایی با موسیقی ندارد، و قصد یادگیری موسیقی داری این باشد: چه سازی را انتخاب کنم؟ انتخاب ساز، کاملا سلیقه ای است، و انتخاب ساز، در واقع انتخاب و دنبال کردن سلیقه فرد و برداشت شخص از موسیقی است. برای انتخاب ساز به منظور یادگیری موسیقی، چند عامل نقش مهمی دارند که به آنها اشاره میکنیم: سلیقه و علاقه فرد به صدای سازی که یا دیده، یا صدایش را شنیده، و آشنایی هرچند اندک نسبت آن ساز دارد. شکل ظاهری ساز نیز نقش به سزایی در انتخاب دارد. کسی که آشنایی چندانی با موسیقی ندارد، برای شروع نوازندگی و انتخاب، به شکل ظاهری ساز نیز نظر دارد. سبک و کاربرد ساز یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز است. در واقع کاربرد ساز در سبک های موسیقی پاپ، کلاسیک، سنتی و... میتواند یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز باشد. مشورت و راهنمایی صحیح، می تواند راه بسیار خوبی برای انتخاب ساز باشد. ولی در نهایت، خود شخص است که تصمیم گیرنده نهایی است. چند توصیه…

از ما بپرسید

  • چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه برقراری ارتباط نوازنده در حین اجرای زنده، با شوندگان حاضر در سالن، مبحثی بسیار جدی و جالب است که برای تحلیل و چگونگی و راه های مختلف برای تاثیر گذاری بیشتر آن نیاز به نوشتاری مفصل دارد که به زودی در مورد آن، در این سایت بحث شده و نوشته هایی برای خواندن شما عزیزان آماده و عرضه خواهد شد. بیست و هفتم خرداد هشتاد و نه  

درباره ی موسیقی هنری ایران

logo persian004 موسیقی هنری ایران، نخستین روزنامه الکترونیکی روزانه موسیقی ایران

همکاری: پیام به این شماره تلگرام
09226521131